Norveška je prva zemlja koje je u potpunosti ukinula deforestaciju (ili njeno podržavanje), uvođenjem zakona koji će najverovatnije imati uticaj na celu planetu. Norveški parlament je odnedavno posvetio posebnu pažnju uvođenju dobara koje ne učestvuju u uništavanju tropskih šuma. Ova odluka je jedna od mnogih u norveškoj vladi kojom se dosta novca ulaže u svetske tropske šume. Tako je vlada Norveške već ranijih godina uložila više milijardi dolara u sprečavanje deforestacije Brazila, Liberije i Indonezije.

Uništavanje tropskih šuma u Indoneziji: pre i posle. Izvor: weather.com

Odluka kojom će se sprečiti (ili makar usporiti) krčenje šuma je donešena od strane Odbora za energetiku i životnu sredinu. Ovom odlukom dolazi do sprečavanja krčenja šuma kroz javne nabavke. Drugim rečima, Norvežani neće dozvoliti ni jedan ugovor kompanijama koje učestvuju u uništavanju tropskih šuma.

Proizvodi koji su direktno povezani sa uništavanjem tropskih šuma su soja, sirovo drvo (za drvnu industriju), palmino ulje i govedina. Norveška vlada od 2016. godine zahteva održivu politiku i praksu u proizvodnji pomenutih sirovina ukoliko se one uvoze preko javnih nabavki.

Plod od kog se proizvodi palmino ulje, jedan od većih uzroka deforestacije. Izvor: CCAFS

Ova odluka je donešena na Samitu Ujedinjenih Nacija u Njujorku, 2014. godine. Tokom samita, Norveška, Nemačka i Velika Britanija su izjavile da će “promovisati nacionalne obaveze koje podstiču očuvanje šuma kroz planove snabdevanja”. Time će biti uključena i politika javnih nabavki koja će podrazumevati da sirovine dolaze iz održivih izvora. Ove sirovine uključuju palmino i kokosovo ulje (kuvanje), soju (i sve proizvode od soje), govedinu i sirovo drvo. Do sad, Norveška je jedina koja je ispoštovala dogovor.

Studija iz 2015. je pokazala da su zbog ranije pomenutih useva Argentina, Bolivija, Brazil, Paragvaj, Indonezija, Malazija i Papua Nova Gvineja dovele do uništavanja 40% ukupne površine tropskih šuma i dovele do 44% emisije ugljendioksida u toj godini.

Svake godine zbog uzgoja palminog ulja bude uništeno stanište orangutana, čime strada njih 3000-5000. Izvor: MyDreamForAnimals

Govoreći o šumarstvu, u akcionom planu o prirodnom biodiverzitetu postoje i preporuke za uključivanje biodiverziteta kao glavnog faktora o odlučivanju o investicijama za Globalni Penzioni Fond Norveške Vlade (Norway's Government Pension Fund Global (GFPG)). GFPG je najveći državni fond na svetu, i njegovo korišćenje značajno utiče na globalno tržište. Korišćenje fonda u svrhu borbe protiv klimatskih promena je trenutno u razmatranju, ali još nije bilo pomena o njegovom ulaganju u biodiverzitet, odnosno biološku raznovrsnost.

Ovo nije prvi put da se norveška vlada bori protiv krčenja šuma. 2008. godine, norveška vlada je uložila milijardu američkih dolara u brazilske šume, i time značajno usporila njihovo uništavanje. Samo Brazil je 2015. godine umanjio krčenje šuma za 75%, čime je sačuvano 53.100 km2 šume.

Cilj konvencije i sprovođenja dogovora je umanjenje ugljen-dioksida iz atmosfere kroz očuvanje šuma, koje SO2 prevode u kiseonik. Spasavanjem šuma dolazi do direktnog umanjenja koncentracije SO2. Takođe, krčenje šuma dovodi i do spaljivanja raskrčenog drveća, što direktno povećava koncentraciju štetnih gasova u atmosferi.

Nadamo se da će ova odluka norveške vlade inspirisati i druge državnike da se uključe u akciju spasavanja svetskih šuma.
Ali šta mi “obični” ljudi možemo da radimo u međuvremenu? Pre svega da obratimo pažnju da ne kupujemo uopšte (ili da manje kupujemo) proizvode koji u sebi sadrže neke od pomenutih namirnica. Takođe možemo izbegavati proizvode od firmi koje svoje poslovanje zasnivaju na uništavanju svetskih šuma, od kojih je najveća Nestlé kompanija.
Možemo da probamo da kupujemo domaće proizvode čime se smanjuje emisija izduvnih gasova od transporta, ali se i pospešuje domaća proizvodnja i ekonomija. A možemo i da poštujemo i ono malo drveća što imamo u našoj okolini – da sačuvamo svako stablo na ulici, bulevaru ili u parku. Možda se ne čini kao mnogo, ali jedno drvo je bolje nego nijedno.